سلامتیارآنفلوانزای فصلی یک عفونت ویروسی دستگاه تنفسی است که در فصل‌های سرد سال شایع‌تر می‌شود و بیشتر با ویروس‌های آنفلوانزای A و B ایجاد می‌شود. بیشتر افراد ظرف یک هفته بهبود می‌یابند، اما در سالمندان، زنان باردار، کودکان خردسال و بیماران مزمن می‌تواند جدی باشد.
آنفلوانزا یا سرماخوردگی؟
- آنفلوانزا: شروع ناگهانی، تب و لرز، بدن‌درد و درد عضلانی شدید، سردرد و خستگی زیاد. سرفه‌ی خشک هم شایع است.
- سرماخوردگی: شروع تدریجی، آبریزش بینی، عطسه و گلودرد خفیف؛ معمولاً تب بالا و بدن‌درد شدید ندارد.
- در کودکان، تهوع، استفراغ یا اسهال هم ممکن است همراه آنفلوانزا دیده شود. بهبودی کامل و برطرف‌شدن خستگی و سرفه گاهی تا دو هفته یا بیشتر طول می‌کشد.
چه کسانی بیشتر در معرض عارضه‌اند؟
- سالمندان ۶۵ سال و بالاتر
- زنان باردار
- کودکان زیر ۵ سال، به‌ویژه زیر ۲ سال
- بیماران مبتلا به دیابت، بیماری قلبی، ریوی (مثل آسم و COPD) یا کلیوی
- افرادی با نقص ایمنی، چاقی شدید و کادر درمان
واکسن سالانه مؤثرترین راه پیشگیری از آنفلوانزای شدید است. بهتر است پیش از اوج فصل سرما تزریق شود و حدود دو هفته طول می‌کشد تا ایمنی کامل شود. چون ویروس‌ها هر سال تغییر می‌کنند، ترکیب واکسن هر سال به‌روز می‌شود. برای فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ نیمکره شمالی، سازمان جهانی بهداشت برای واکسن‌های تخم‌مرغی سویه‌های A/Missouri/11/2025 (H1N1)، A/Darwin/1454/2025 (H3N2) و B/Tokyo/EIS13-175/2025 (ویکتوریا) را توصیه کرده است. نوع واکسن موجود را از پزشک یا مرکز بهداشت بپرسید.
درمان در خانه
- استراحت کنید و مایعات فراوان بنوشید.
- برای تب و درد از داروهای تب‌بر مانند استامینوفن طبق دستور استفاده کنید. آسپیرین را به کودکان و نوجوانان ندهید.
- آنتی‌بیوتیک روی ویروس آنفلوانزا اثری ندارد؛ خودسرانه مصرف نکنید.
- تا حداقل ۲۴ ساعت پس از قطع تب (بدون مصرف تب‌بر) در خانه بمانید تا دیگران را مبتلا نکنید.
داروی ضدویروس
پزشک ممکن است برای برخی بیماران داروی ضدویروس مانند اوسلتامیویر تجویز کند. این دارو وقتی بیشترین اثر را دارد که در ۴۸ ساعت اول علائم شروع شود؛ در افراد پرخطر یا بیماران شدید ممکن است دیرتر هم سودمند باشد. بدون تجویز پزشک مصرف نکنید.
چه زمانی فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنیم؟
- بزرگسالان: تنگی نفس یا نفس‌نفس زدن، درد یا فشار در قفسه سینه یا شکم، سرگیجه ناگهانی یا گیجی، استفراغ شدید و مداوم، و عود تب و سرفه پس از بهبودی ظاهری.
- کودکان: تنفس تند یا دشوار، کبودی لب‌ها یا صورت، نوشیدن کم، بی‌حالی شدید یا بیدار نشدن. هر تب در نوزاد زیر ۳ ماه باید با پزشک بررسی شود.
- بدتر شدن بیماری زمینه‌ای (مثل دیابت، آسم یا نارسایی قلبی) هم دلیل مراجعه است. در موارد اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.
چطور پیشگیری کنیم؟
- واکسن سالانه آنفلوانزا، به‌ویژه برای گروه‌های پرخطر
- شستن مکرر دست‌ها با آب و صابون حداقل ۲۰ ثانیه
- پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه با آرنج یا دستمال
- ماسک در مکان‌های شلوغ و بسته یا هنگام بیماری
- تهویه‌ی مناسب فضاهای بسته و پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار
سلامت‌یار چه کمکی می‌کند؟
- ثبت دما و علائم در پرونده‌ی سلامت خودتان و اعضای خانواده
- یادآوری دارو و نوبت‌های پیگیری
- پرسیدن سؤال‌های آموزشی از چت‌بات سلامت
- ویزیت آنلاین پزشک برای مشاوره‌ی زودهنگام، به‌ویژه در ۴۸ ساعت اول علائم
سؤال‌های پرتکرار
آیا واکسن آنفلوانزا باعث آنفلوانزا می‌شود؟
خیر. واکسن‌های رایج ویروس زنده‌ی فعال ندارند. ممکن است چند روز درد محل تزریق یا تب خفیف ایجاد شود که طبیعی است.
آیا زنان باردار می‌توانند واکسن بزنند؟
بله؛ واکسن غیرفعال آنفلوانزا در بارداری توصیه می‌شود و از مادر و نوزاد محافظت می‌کند. با پزشک یا مراقب سلامت خود مشورت کنید.
اگر به تخم‌مرغ حساسیت دارم چه کنم؟
بیشتر افراد با حساسیت به تخم‌مرغ می‌توانند واکسن بزنند، اما در حساسیت شدید پیش از تزریق با پزشک مشورت کنید.
آنفلوانزا چند روز مسری است؟
معمولاً از یک روز پیش از شروع علائم تا حدود ۵ تا ۷ روز پس از آن؛ کودکان و افراد دارای نقص ایمنی ممکن است مدت بیشتری ویروس را منتقل کنند.